Oorzaken
Sommige hart- en vaatziekten zijn aangeboren. De patiënt heeft al bij de geboorte een hartafwijking. Soms komt dat door een virusinfectie of verkeerde medicijnen van de moeder tijdens de zwangerschap. In andere gevallen gaat het om een erfelijke aandoening: de hartafwijking zit in de familie en de baby krijgt die daardoor ook.

De meeste hart- en vaatziekten zijn niet aangeboren. Ze worden veroorzaakt door verkeerde leefgewoonten, zoals ongezond eten, te weinig beweging, alcohol, roken, stress of een combinatie daarvan.

Voorbeelden
Er zijn veel verschillende hart- en vaatziekten. Te veel om ze hier allemaal te noemen. Je hebt vast wel eens gehoord van de drie voorbeelden waarover we hieronder iets vertellen: hartstilstand, hartfalen en beroerte.

Hartstilstand
Bij een hartstilstand stopt het hart plotseling met pompen. Meestal komt dat door een storing in het ritme van het hart. Een hartstilstand is vaak het gevolg van een hartinfarct(*) maar het kan bijvoorbeeld ook komen door een aangeboren hartafwijking.

Een hartstilstand is erg gevaarlijk, want je raakt er bewusteloos door. Het hart kan het bloed niet rondpompen en daardoor krijgen de hersenen geen zuurstof meer. Alleen als je op tijd wordt gereanimeerd, kun je de hartstilstand overleven. Reanimeren is het weer aan de gang brengen van het pompen van het hart. Je moet er een speciale cursus voor volgen.

Hartfalen
Bij hartfalen kan het hart het bloed niet goed in het lichaam rondpompen. Dit komt veel voor bij oudere mensen, vooral na een hartinfarct1.

Mensen met hartfalen zijn vaak moe en hebben weinig energie. Hoe erg een patiënt hier last van heeft verschilt: de een merkt er nauwelijk iets van, de ander wordt moe en gaat hijgen van een stevige wandeling en weer een ander is zo benauwd dat hij of zij steeds op bed moet liggen.

Beroerte
Een beroerte kan twee oorzaken hebben. Vaak zit er een bloedprop in een bloedvat in het hoofd vast, waardoor de hersencellen geen zuurstof krijgen en afsterven. Soms zit er een scheurtje in een bloedvat in de hersenen. Het bloed stroomt dan weg en het hersenweefsel raakt daardoor beschadigd.

Bij mensen die een beroerte overleven, zijn de hersenen vaak beschadigd. Daardoor kunnen ze verlamd zijn of problemen hebben met praten en het geheugen.

Behandeling en onderzoek
Mensen met een hart- of vaatziekte worden behandeld door een cardioloog (een hartspecialist). Ze worden geopereerd en moeten daarna medicijnen nemen. Ook na hun operatie moeten ze zo nu en dan naar het ziekenhuis. Zo kan de cardioloog in de gaten houden of het allemaal goed gaat.

Wetenschappers doen veel onderzoek. Vooral naar de oorzaken van de aandoeningen en nieuwe operatietechnieken en geneesmiddelen. Zo hopen ze patiënten in de toekomst nog beter te kunnen helpen.

(*)Door een hartinfarct raakt de hartspier beschadigd, soms zo erg dat het hart niet meer goed pompt of er zelfs mee stopt.